De basisgedachte van de Chinese geneeskunde is dat ziekte ontstaat wanneer de balans is verstoord.
Door de balans te herstellen zal men weer gezond worden.
Alles moet in balans zijn, een mens bestaat 70% uit water drinkt men te weinig dan is de vochthuishouding uit balans. Of iemand drinkt jaren achtereen dezelfde kruidenthee en raakt daardoor in de problemen. Een ander eet altijd veel sla maar krijgt dan van het ene te veel en het ander te weinig. Eet zo gevarieerd mogelijk door niet elke dag hetzelfde te eten of te drinken.
Er moet een balans zijn tussen werken, ontspannen, en slapen. Men kan te veel bezig zijn en te weinig rusten of slapen. Men heeft of je het wil of niet of onbewust te maken met de wet van oorzaak en gevolg, uit een zonnebloempit ontkiemt een zonnebloem, nooit een rozenstruik. Dit betekent letterlijk dat wat je zaait zult oogsten.
Of men wel of niet in balans is, de wet van oorzaak en gevolg werkt altijd, onwillekeurig en feilloos en werkt automatisch. Maar jij kan het automatisme sturen. Zoals wanneer je met een zeilschip vaart, kun je de richting en de kracht van de wind niet veranderen maar wel bepalen hoe je de zeilen zet. Je maakt dus handig gebruik van de wind om je koers te houden.
Maar als je niets doet, bepaalt de wind in welke richting je schip gaat. Je moet er zelf voor zorgen dat alles in balans is. Wanneer je in evenwicht bent, is er geen ongemak of ziekte. Je kunt in evenwicht komen door onder andere je eetgewoontes te veranderen, meer bewegen, ontspannen, goede ademhaling, goed je eten te kauwen, ongeveer twee liter water per dag te drinken. Zie vooral motivatie en doelen stellen.
Men kan nog zo gezond eten, maar de voeding moet ondersteund worden door een bijpassende leefwijze, bijvoorbeeld: voldoende beweging, ontspanning, slaap, goed kauwen, enz.
Gezondheid wordt gezien als evenwicht, en ziekte als een verstoring.
Een gezonde denkwijze ziet ziekte,depressie,stress enz. vooral als een verstoring van het evenwicht in jezelf.
Voorstanders van natuurlijke gezondheidsleer zijn van het standpunt dat gezondheid het resultaat is van leven in harmonie met de natuurwetten.
Bijvoorbeeld bij yoga beoefening zorgt yoga voor een goede balans tussen inspanning en ontspanning, het resultaat is een optimale fysieke conditie.